O cierpieniu innych
Autorki: Mária Maxová, Tamara Almáši, Marianna Franková, Sofia Blahová
Kurator i architekt wystawy: Maroš Bavolár
Czas trwania: 16 października – 28 listopada
Wystawa zbiorowa zatytułowana „Regarding the Pain of Others” nawiązuje swoją koncepcją do eseju pod tym samym tytułem autorstwa amerykańskiej pisarki Susan Sontag, która w swoich pracach zajmowała się obiektywizacją i postrzeganiem cielesności z perspektywy społecznej ipolitycznego punktu widzenia. Badała również chorobowość ciała, jego infekcje oraz znaczenie sposobów radzenia sobie z tymi infekcjami dla kontekstu społecznego epoki, w której żyła. Czwórka autorek rozszerza te zjawiska o tendencje feministyczne, osobistą mitologię, tematykę aktywizmu osób niepełnosprawnych, formalne przejawy cielesności oraz krytykę struktur patriarchalnych. Jednocześnie jest to swego rodzaju post-covidowe zmaganie się z cielesnością własnego ciała lub ciała bliskich autorek.
Maxová i Almáši w swojej twórczości ceramicznej poruszają temat dosłownej obiektywizacji, w której postrzeganie ciała zmienia się w relację między obserwowanymi a obserwującymi. Duet ten od dłuższego czasu zajmuje się badawczo cielesnością – zarówno antropomorfizowaną, jak i w malarstwie figuralnym. W ceramice jońskiej duet skupia się na temacie percepcji ciała, ciała własnego i wyobcowanego, które bada samo siebie za pomocą delikatnych dotknięć i porusza nie tylko kwestie dysmorfii ciała, ale także na wielu poziomach krytyki społecznej zajmuje się męską obiektywizacją nagich kobiecych ciał. W tym przypadku kobieta jest sprowadzona jedynie do fragmentów swojego ciała, swojego ciała jako jedynego środka do uzyskania kontroli nad sobą. W rysunkach autorki już się od siebie oddzielają. Almáši przedstawia dom, który jednak formalnie przekształca się w detale ludzkiego ciała. Ten rysunek, sprawiający wrażenie niemal „neogotyckiego”, za pomocą ostrych krawędzi kłuje ciało, niszczy je i odbudowuje. Jak własny dom. Maxová zamienia się w zwierzę, a zwierzę zamienia się w nią. Ciało ulega antropomorfizacji i rozkłada się w głębokiej wodzie.
Franková w wielkoformatowych obrazach na tkaninie ilustruje seksualność ludową i społeczną, ponownie dzieląc sytuację na „my” i „oni”. Obserwowani i obserwujący. Zbiorowa tożsamość mężczyzn-podglądaczy na płótnach pożera kobiece ciało i wysysa jego płyny ustrojowe. Autorka jednocześnie wykorzystuje materiały szpitalne i domowe płótno. Za ich pomocą poszerza kontekst swoich dzieł o temat domowości i ludowości, gdzie płótna o mniejszych wymiarach ukazują upolitycznienie ciała i niemal etymologicznie spoglądają w przeszłość, gdzie terminy odnoszące się do ciała kryją się za potocznymi zdrobnieniami i humorem.
W prezentowanej ceramice Blahová postrzega chorobę jako coś, czemu warto się przeciwstawiać. Kruchość zawieszonych dzieł łączy się na wystawie z kruchością ciała naznaczonego chorobą, gdzie zamknięte oczy i pochylona postawa ciała ilustrują pierwotne wrażenia. Jednak później pojawia się oko otwarte i oporne, poszukujące wrażliwych chwil przebudzenia i introspekcji. Na jednej z ceramicznych prac widzimy psa, który przynosi człowiekowi uwięzionemu przez chorobę tak bardzo potrzebną pomoc i cichy opór.